YAĞDA ERİYEN VİTAMİNLER(A,D,E,K VİTAMİNLERİ)

1. A VİTAMİNİ

 

TABLO-1

 

NERELERDE BULUNUR?

 

A vitamini kanda ve diğer hücrelerin yapısında bulunur. Karacigerde depo edilir.

 

FAZLALIĞI DURUMUNDA NELER OLUR?

A vitamininin aşırı alınması toksin (zehirleyici) etki yapar. Karın ağrısı, kusma, ishal, saç dökülmesi, adet düzensizliği, yorgunluk, beyin ödemi, karaciğer büyümesi gibi bozukluklara neden olabilir.

 

 

EKSİKLİĞİ DURUMUNDA NELER OLUR?

A vitamini eksikliği dokuların harap olmasına neden olur ve yapısı bozulan organizma pek çok hastalığa karşı dirençsiz kalır. Uykusuzluk, yorgunluk, solunum yolları enfeksiyonu, cilt bozuklukları, kilo kaybı, gece körlüğü ve diğer göz bozukluklarına yol açar.

 

 

 

 

GÖREVLERİ

Büyüme, gelişme, kemiklerin güçlenmesi, cilt, saç ve diş sağlığı için önemli vitamindir. Enfeksiyonlara karşı koruma sağlar, vücudun direncini arttırır. Gözdeki yapı hücrelerini güçlendirerek gece görmeyi sağlar. Yaşlanmayı yavaşlatır. Hücrelerin dış kısımlarını ve organların sağlığını korur. Yaraların tedavisinde iyileştirmeyi sağlar. Bazı kanser türlerinde koruyucu etkisi olduğu açıklanmıştır.

 

 

KAYNAKLARI

En zengin A vitamini kaynakları karaciğer, süt ve süt ürünleri, tereyağı, yumurta sarısı, balık, beyin, yağsız et, havuç, yeşil yapraklı sebzeler, domates, sarımsak, balkabağı, lahana, kuru kayısı, brokoli, maydanoz gibi besinlerdir.

 

2. D VİTAMİNİ

 

TABLO-2

 

NERELERDE BULUNUR?

 

Vücutta 6 ay depolanabilen vitaminlerdendir.

 

FAZLALIĞI DURUMUNDA NELER OLUR?

Geriğinden fazla alımı yumuşak dokularda ve eklemlerde kireçlenmeye neden olabilir.

 

 

EKSİKLİĞİ DURUMUNDA NELER OLUR?

Yetersiz alımında kalsiyum yeterli işlev göremez. Kemiklerde yeterli kalsiyum birikememesi çocuklarda raşitirzme, erişkinlerde kemik bozukluklarına (osteomalasia) yol açar.

 

 

 

 

GÖREVLERİ

D vitamini diş ve kemiklerin sağlığı için gerekli bir vitamindir. A ve C vitaminleri ile birlikte alındığında soğuk alğınlığını önler. Göz hastalıklarının tedavisinde etkin bir rolü vardır. Çocukların yetişkinlerden daha fazla ihtiyaç duyduğu vitamindir.kalsiyumun ve fosforun barsak yoluyla emilimini arttırır ve bunların kemikler tarafından alınmasını kolaylaştırır. D vitamini böbreklerden kaybını önler, sağlıklı sinir sistemi ve kalp fonksiyonlarının devamlılığında rol oynar. Genellikle diş ve kemiklerin büyüme ve gelişimini etkiler. Bağışıklığı arttırır, tiroid bezinin fonksiyonu ve normal kan pıhtılaşması için gereklidir.

 

 

KAYNAKLARI

Her yaş için en doğal D vitamini sağlamanın yolu güneş ışığından yararlanmaktır. D vitamini güneşteki ültraviyole ışınlarının doğrudan etkisiyle deride sentezlinir ve kana karışır. Doğrudan güneşlenmeli, kızğın güneşten kaçınılmalıdır. Daha az güneş alan ülkelerde d vitamini ihtiyacı balık yağı ile karşılanmaktadır. D vitamini ayrıca balıkların karaciğer yağında, yağlı balıklarda, yumurta sarısı, tereyağı, karaciğer, peynir ve tam yağlı sütte bulunur.

 

3. E VİTAMİNİ (Tokoferol)

 

TABLO-3

 

NERELERDE BULUNUR?

 

Vücutta 6 ay depolanabilen vitaminlerdendir.Barsaklardan emilerek kana karışır, karaciğer ve vücut yağlarında depo edilir.

 

FAZLALIĞI DURUMUNDA NELER OLUR?

A şırı E vitamini alımı A vitamini depolarını boşaltır, bazı hormonların metabolizmasını bozar ve kanamalara yol açabilir.

 

 

EKSİKLİĞİ DURUMUNDA NELER OLUR?

Eksikliği kısa süre içinde belirli bir hastalığa neden olmaz. Ancak kronik E vitamini eksikliğinin kanser ve kalp hastalıklarına katkıda bulunan bir faktör olduğu sanılmaktadır.

Gebe ve emzikli kadınlar, menapoza girenler fazladan E vitamini almalıdırlar. E vitamini eksikligi üreme sistemi bozukluğu, cinsel güç kaybı, kaslarda yağ depolanması, cilt kuruluğuna ve kansızlığa neden olduğu belirtilmektedir.

 

 

 

 

GÖREVLERİ

En önemli görevi A vitamininin oksitlenmesini önleyerek emilimeni ve depolanmasını kolaylaştırmaktır.Kırmızı kan hücreleriyle birlikte tüm vücut hücrelerini koruyan kuvvetli antioksidan bir vitamindir. Kalp damarları ile ilgili ve nörolojik bozukluklara karşı korur.yaraların tedavisinde ve iz bırakmasının önlenmesinde etkilidir. Kalp kaslarının işlek kalmasına yardımcı olur. Erkeklik gücünü arttırır ve kısırlığa karşı koruyucu etkisi vardır. Yaşlanmayı geciktirir.

 

 

KAYNAKLARI

Genellikle sıvı ve bitkisel yağlarda, badem, fındık, ceviz ve sebzelerde, ayçiçeği çekirdeği gibi tohumlu bitkilerde, yumurta, süt, kahverengi pirinç, tahıllar özellikle embriyo kısmında, kepeği ayrılmamış unda bol miktarda bulunmaktadır.

 

4. K VİTAMİNİ

 

TABLO-4

 

NERELERDE BULUNUR?

 

Vücutta 6 ay depolanabilen vitaminlerdendir.

 

FAZLALIĞI DURUMUNDA NELER OLUR?

Aşırı vitamin alımı deride kızarıklık, kaşıntı, karaciğer bozukluğu, damar içinde pıhtılaşmalara neden olabilir.

 

 

EKSİKLİĞİ DURUMUNDA NELER OLUR?

K vitamini eksikliği sindirim sisteminde, idrar yollarında, akciğerde ve deride kanamalara yol açar. Çok düşük kalorili beslenmede, uzun süreli antibiyotik kullanımında ve damar yoluyla beslenme durumlarında K vitamini gereksinimi artar.

 

 

 

 

GÖREVLERİ

Kemiklerin sağlıklı olması, kırıkların iyileşmesi ve kanın pıhtılaşmasında görev aldığından önemlidir. Pıhtılaşmayı sağlayan “protombin” maddesinin karaciğerde sentezi K vitamini yardımıyla gerçekleşir.

 

 

KAYNAKLARI

K vitaminini doğal kaynakları süt ve süt ürünleri, yumurta sarısı, karaciğer, soya yağı, havuç, domates, özellikle yeşil yapraklı sebzelerdedir.

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !